Tarih: 28 Kasım 2007 Kaynak: Akşam Yazan: Deniz Gökçe
İzmir bugünlerde “harıl harıl”! Artık EXPO 2015 İzmir oylaması iyice gündemde!
Tanıtım faaliyetleri dünyanın dört bir köşesinde. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül bu hafta Paris’te tanıtım
toplantılarına katılıyor. İzmir Valisi Güney Amerika’da tanıtım çalışmalarında! Geçen ay ise Çeşme’de
yapılan Uluslararası Fuarlar Organizasyonu’nun yöneticisi olan BIE’nin toplantılarına katılan
Başbakan R.T. Erdoğan ve altı bakan, İzmir Belediyesi’nin, İzmir Ticaret Odası’nın ve ilgili sivil
toplum kuruluşlarının çabalarına güçlü destek vermişti. Büyükelçilerimiz de çeşitli ülkelerde destek
için faaliyet göstermekteler. İzmir Belediyesi de finişe hazırlanıyor. 31 Mart 2008 tarihinde ise
EXPO 2015’in İzmir’de mi yoksa Milano’da mı yapılacağının nihai kararı EXPO genel kurulunda
verilecek. Yani az zaman kaldı ve lobi çalışmaları bu nedenle zirvede.
EXPO’lar 5 yılda bir düzenlenen, en az üç ay ve en çok 6 ay süren, kabaca
en az 1.5 milyon metrekarelik alanda, dünyanın dört bir tarafından on milyonlarca ziyaretçinin geldiği
bir faaliyettirler. EXPO kavramının 150 yılı aşan bir tarihi var. İlk Dünya Fuarı 1851 yılında
Londra’da düzenlenmiş ve Kristal Sarayı bu süreçte yapılarak kazanılmış. 1889 yılında ise Eyfel
Kulesi Paris EXPO’su için inşa edilmiş. Yani EXPO hem ticari ve ekonomik katkıları açısından hem de
ülkeye çok önemli “miras” bırakması açısından çok çok önemli bir faaliyet.
Şu anda EXPO 2015 için iki aday Milano ve İzmir. İzmir EXPO için
girişimlere 1992 yılında başlamıştı. 2005 Uluslararası Üniversite Olimpiyat Oyunları Universiad
İzmir’de başarı ile sonuçlanınca, EXPO’ya adaylığımız gündeme geldi. Rakibimiz ise Milano! Bilindiği
gibi Türkiye İtalyanlardan ve Milano’dan tekstil, hazır giyim, ayakkabı, mobilya ve seramik gibi çok
önemli ve kritik sektörlerde ve makine ve teçhizat gibi sanayi alanında çok şey öğrenmiş bir ülke.
Onlar iyi bir öğretmen oldular, ama biz de çok iyi bir öğrenci olduk. Bugün yukarıda saydığım bütün
alanlarda İtalya ve Milano ile ciddi şekilde rekabet edebiliyoruz. Hatta boynuz kulağı birçok
alanda geçebiliyor!
İzmir’in EXPO’ya aday olması ilk 1992 yılında İzmir Ticaret Odası
tarafından İzmir Stratejik Planı’na dahil edilerek gündeme getirilmiş. 2004 yılında Türkiye BIE
kısa adlı, Uluslararası Sergi Bürosu denen, EXPO’ları düzenleyici kuruluşun üyeliğine başvurmuş
ve 98’inci üye olarak kabul edilmiş. 2005 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile Türkiye, İzmir’i EXPO
2015 için aday göstermiş. 2006 yılında resmi bir mektup ile adaylık başvurusu yapılmış. İzmir
dışında ikinci aday olarak da Milano gündeme gelmiş. 2008yılı mart ayı sonunda BIE delegeleri
arasında yapılacakolan oylama ile Milano ve İzmir’den biri EXPO 2015 kenti olarak seçilecek.
2006 yılı aralık ayında 2681 sayılı Bakanlar Kurulu kararı yayınlanarak
İZMİR EXPO 2015 için hukuki düzenlemeler tamamlanmış, bu bağlamda 18 üyeli EXPO 2015 İzmir
Yönlendirme Kurulu kurulmuş. Bu kurul içinden de 7 üye seçilerek EXPO 2015 İzmir Yürütme Kurulu
oluşmuş.
Ancak İzmir ve Türkiye, İtalya ve Milano karşısında birçok avantaja sahip
olmakla beraber, bazı dezavantajlara da sahip. Milano fuar geleneği çok kuvvetli olan bir kent.
Dünyada en büyük kapalı fuar alanı 495 bin metrekare ile Hannover’de bulunuyor. Milano eski ve
yeni yapılan son fuar alanı ile 345 artı 115 bin yani 460 bin metrekare, hazır, bitmiş ve kullanılan
kapalı alanla, dünya çapında ikinci durumda. Frankfurt 324 bin, Düsseldorf 252 bin, Paris 227 bin,
Birmingham 200 bin metrekare kapalı alanla sıralamada daha altta yer alıyorlar. Ayrıca Milano 1.7
milyon metrekare açık alanla dünyada en geniş açık alan sahibi olan fuar. Yollar yapılmış,
tesisler çalışıyor.
Biz, 2007 yılı şubat ayında Ankara’da yapılan toplantıda alınan kararla
fuar alanını seçtik. Seçilen yer İzmir İnciraltı bölgesi. İzmir’in Limanaltı denen bölgesinde ise
550 hektarlık bir alan otel ve rezidans olarak gökdelenler yapılması için ayrıldı. İzmir Milano’nun
tersine, işe sıfırdan başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi hukuki durum ve imar konularını
düzenliyor. Ayrıca tarım alanı kanunla turizm alanına çevriliyor. Bayındırlık Bakanlığı ile
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ortak çabası da yürüyor. Kamulaştırma, Kamu-Özel girişim
ortaklığı ve Belediye ve Hazine arazilerinin bütünleştirilmesi gibi sorunlar aşılıyor. İzmir
Valiliği de EXPO İzmir konusuna pozitif yaklaşımı ile önemli katkı yapıyor. Hükümet de büyük
destek veriyor.
EXPO 2015 İzmir’e geldiğinde 2015 yılında 6 ayda 40 milyona yakın
insanın İzmir ve EXPO’yu ziyaret etmesi bekleniyor. İzmir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun
beyanına göre de EXPO için İzmir’de 5 milyar dolara varabilecek bir yatırım gündeme gelecek.
Bu da İzmir’in 30 yıl ileriye bugünden zıplaması anlamına gelir.
İzmir EXPO 2015 planını 98 ülkenin temsilcilerine daha iyi
anlatmamız gerek. Mart ayında son karar İzmir ve Türkiye olursa, 2010 yılında Çin’de Shangai’da
yapılacak EXPO 2010’da da güçlü bir şekilde boy göstermemiz gerekecek!